دستیابی به تکنولوژی طراحی نیروگاه‌های خورشیدی در کشور

فعالیت­های دانشگاه شیراز:

حدود 30 سال پیش آقای دکتر بهادری­نژاد مرکزی را به ناممرکز انرژی خورشیدیدر دانشگاه شیراز تأسیس کردند. از آن زمان تحقیقات در بخش­های مختلف انرژی خورشیدی در دانشگاه شیراز انجام می­گیرد.پروژه­هایی مانند فتوولتائیک و انواع کلکتورهای خورشیدی از مواردی هستند که در مرکز انرژی خورشیدی به آنها پرداخته شده و تحقیق و فعالیت در این زمینه­ها هنوز هم ادامه دارد.

اواخر سال 52 از طرف وزارت نیرو، پروژه­ای تحت عنوان ساخت نیروگاه خورشیدی تعریف شد که آقای دکتر بهادری­نژاد مسئول آن بودند. قبل از اجرای پروژه، انقلاب اسلامی بوقوع پیوست و طرح متوقف گردید. در سال 73 وزارت نیرو ساخت نیروگاه­های خورشیدی را جزء برنامه­های خود قرار داد. دانشگاه شیراز در این زمینه پیشنهادی ارایه داد که مورد موافقت قرار گرفت. به این ترتیب طراحی و ساخت نیروگاه به دانشگاه شیراز واگذار شد. این پروژه از نظر تکنولوژی و وسعت کار، اولین پروژة پایلوت­ است که در این حجم در کشور و حتی در کشورهای منطقه انجام می­شود.

پروژه­های دیگری نیز در زمینة انرژی­های تجدیدپذیر در دانشگاه شیراز انجام می­شود که بیشتر جنبة تحقیقاتی دارند.

نیروگاه خورشیدی شیراز:

نیروگاه خورشیدی شیراز از نوع سهموی خطی است و ظرفیت آن 250 کیلووات می­باشد. در این نیروگاه 48 عدد کلکتور خورشیدی وجود دارد که طول و عرض آنها به ترتیب 25 متر و 3.5 متر می­باشد. در حال حاضر قسمت اعظم طراحی نیروگاه به اتمام رسیده است. سازة کلکتورهای سهموی ساخته شده و کارهای ساختمانی نیروگاه نیز تمام شده است.

طراحی همة بخش­های نیروگاه توسط دانشجویان و فرهیختگان دانشگاه شیراز انجام گرفته و فقط توربین آن از خارج وارد خواهد شد. دلیل آن هم این است که در داخل کشور توربین نیروگاه بخار ساخته نمی­شود.

برای ساخت نیروگاه 7 قرارداد مختلف منعقد شده است که همة پیمانکاران طرف قرارداد، داخلی هستند. پیمانکاران، عهده­دار خرید، ساخت و نصب تجهیزات مورد نیاز می­باشند. در هر مورد دستور کار و روش ساخت در اختیار پیمانکاران قرار می­گیرد، ولی به دلیل تازه بودن کار، پیمانکار نیز باید مطالعاتی در اینزمینه داشته باشد.اگر تجهیزات به موقع آماده شود، امید می­رود نیروگاه سال آینده شروع به کار کند.

مشورت با کارشناسان خارجی پس از اتمام طراحی:

به دلیل محرمانه نبودن اطلاعات نیروگاه­های خورشیدی در دنیا، دسترسی به مستندات طرح­های موجود در این زمینه امکان­پذیر می­باشد. هر چند در طراحی نیروگاه شیراز از منابع فوق استفاده شده، ولی همة طراحی­ها توسط دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد این دانشگاه انجام گرفته است. البته کارشناسان باتجربة داخلی نیز در ساخت تجهیزات و طراحی تفصیلی نقش داشته­اند. پس از اتمام طراحی، از متخصصان آلمانی برای مشورت دعوت به عمل آمد که طراحی­های انجام گرفته مورد تأیید قرار گرفت. فقط در چند مورد راجع به پایه­های آیینه­ها از نظر طول عمر مشکل وجود داشت که اصلاحاتی در این زمینه به عمل آمد.

برای انجام پروژه­های مشابه می­توان از تجربة دانشجویانی که در طراحی نیروگاه شیراز نقش داشتند استفاده کرد. اگر وزارت نیرو یا هر سازمان دیگری، در زمینة ساخت نیروگاه­های خورشیدی فعالیت کند، می­تواند از افرادی که در طراحی نیروگاه شیراز دخیل بودند، کمک بگیرد.

تحلیل:

تا به حال برای دو پروژة محوری (نیروگاه خورشیدی شیراز و نیروگاه خورشیدی طالقان) در بخش تولید برق خورشیدی اقدامات قابل توجهی صورت گرفته است. نیروگاه طالقان از نوع برج دریافت­کنندة مرکزی و نیروگاه شیراز از نوع سهموی خطی می­باشد. اهمیت ساخت نیروگاه شیراز در دستیابی به تکنولوژی آن است. با توجه به اینکه همة طراحی­ها در داخل انجام شده، بنابراین می­توان گفت که تکنولوژی طراحی نیروگاه­های خورشیدی در کشور موجود می­باشد.در سایر نقاط دنیا ساخت نیروگاه­های سهموی به حد صرفة اقتصادی رسیده است و می­تواند با نیروگاه­های رایج رقابت کند؛ به شرطی که ظرفیت آن 30 مگاوات یا بیشتر باشد. بنابراین با توجه به در دست داشتن تکنولوژی طراحی نیروگاه­های خورشیدی در داخل کشور و توجیه اقتصادی آنها در مقیاس­های بزرگ، می­توان به سرمایه­گذاری در این بخش در آینده امیدوار بود.